გოლიათი პანდები

1999 წლის აგვისტოს სანდიეგოს ზოპარკში დაიბადა ჰუა მეი.  ეს გახდა მიზეზი, რომ აღენიშნათ ეს ამბავი. მეცნიერებს ჯერათ, რომ სულ 1000 გიგანტური პანდაა ბუნებაში დარჩენილი ხოლო ზოპარკებში კი 120. მათი ყველაზე საყვარელი საჭმელი ბამბუკია. ჩინეთში ბამბუკის გაჩეხვამ გოლიათი პანდები გადაშენების პირას მიიყვანა თუ ტყის გაჩეხვა არ შეჩერდება გიგანტური პანდები მხოლოდ ზოპარკში გადარჩებიან.

     რა არის გადაშენება?

    დღემდე ბევრი მცენარე და ცხოველის ჯიშები გადაშენდა. ზოგ მეცნიერს კი ჯერავს, რომ გადაშენება ჩვეულებრივი პროცესია, როდესაც ერთი სახეობა მეორეს ცვლის . ეს პროცესი მიმდინარეობს მილიონი წლის მანძილზე. ეს ქმნის სხვადასხვა ჯიშების წარმომავლობას.ყველა გადაშენებული სახეობა არის დაკარგული.  პალეონტოლოგები სწავლობენ ამ ყველაფერს.

     ცხოველების გადაშენება მოხდა 5-ჯერ, ხოლო გიგანტური პანდები 6-ები იქნებიან თუ  ტყის გაჩეხვა არ შეჩერდება.     

ეკოსისტემა {ცოცხალი არსებები რომლებიც ერთ გარემოში ცხოვრობენ}

    ყველა ცოცხალი არსება დამოკიდებულია სხვა ცოცხალ არსებაზე იმიტომ რომ გადარჩეს. ყველა ცოცხალ არსებას უწევს შეგუება ბუნებასთან. წინააღმდეგ შემთხვევაში კი დაიღუპება.  ასევე დაიღუპებიან მასზე დამოკიდებული არსებები. როდესაც ეკოსისტემა ირღვევა ზოგიერთი ჯიში ქრება... 

თარგმნა შაკო ელიზბარაშვილმა         (10 კლასი)  

გიგანტი პანდები

აგვისტოს 1999 წელს დაიბადა ჰუამეი სან დიეგოს ზოოპარკში. მთელმა მსოფლიომ აღნიშნა ეს. რატომ არის ასეთი მღელვარება? მეცნიერებს სჯერათ რომ ათასი პანდაა დარჩენილი ბუნებაში, ხოლო 120 გალიაში. ბამბუკი არის მათი ერთადერთი საკვები. ჩინეთში ბამბუკის განადგურებამ გამოიწვია გოლიათი პანდების გადაშენება. ჩარევის გარეშე, მხოლოდ დარჩებიან ზოოპარკის პანდები.

    რა არის გადაშენება?  

მცენარეები და ცხოველები  გადაშენების პროცესში არიან რაც დედამიწა არსებობს. ზოგ მეცნიერს სჯერა, რომ გადაშენება არის ბუნებრივი პროცესი. როდესაც ერთი სახეობა გაუჩინარდება მას ცვლის მეორე. ეს განვითარება მიმდინარეობს მილიონობით წლის მანძილზე. ეს ქმნის ბუნებრივ ბიოლოგიურ პროცესს.

ბევრი მცენარე და ცხოველი რომლებიც გადაშენების პროცესში იყო გამქრალია. პალეოთოლოგებმა იციან ეს ყველაფერი რადგან სწავლობენ ძველ ჩანაწერებს მცენარეებსა და ცხოველებზე. როდესაც ეს ნაშთები აღარ არსებობს მეცნიერები ადასტურებენ რომ ჯიშები გადაშენდა. გადაშენებული მცენარე თუ ცხოველი მეორედ აღარ ჩნდება. დედამიწის ისტორიის განმავლობაში  ცხოველების და მცენარეების მასები გადაშენდნენ დროის მოკლე პერიოდში. ეს მასობრივი გადაშენება მოხდა 5-ჯერ, დღეს კი ჩვენ ვიმყოფებით გადაშენების მე-6 პერიოდში. რამ გამოიწვია ამის მოხდენა წარსულში და რატომ გრძელდება დღეს?

ეკოსისტემა

ყველა ცოცხალი არსება დამოკიდებულია სხვა ცოცხალ არსებაზე, რომ თავი გადაირჩინონ. ცხოველები დაწყებული ამებიდან დამთავრებული დინოზავრებამდე  ეკუთვნიან ეკოსისტემას. მილიონობით წლის განმავლობაში მცენარეები და ცხოველები გადიან ადაპტაციას გარემოში.

როდესაც ეკოსისტემაში ირგვევა რაღაც, ცოცხალი არსება აკეთებს ორიდან ერთს: ან ეგუება ცვლილებას ან კვდება. როდესაც ერთი ცხოველი ან მცენარე კვდება, სხვა არსებები რომლებიც მათზე არიან დამოკიდებულები შეიძლება დაიხოცონ. როდესაც ეკოსისტემაში რაიმე ირღვევა ეს იწვევს ცხოველებისა და მცენარეების გადაშენებას.  

თარგმნა თადო ბეგიაშვილმა            (10 კლასი)  

გიგანტი პანდები

1999 წლის აგვისტოს სან დიეგოს ზოოპარკში დაიბადა ჰუა მეი, ეს იყო მთელი 

მსოფლიოს გახარების მიზეზი. რატომ ამდენი მღელვარება? მეცნიერებს სჯერათ, რომ ათასი გიგანტი პანდა არის ბუნებაში თავისუფლად, ხოლო 120 დამწყვდეული. გიგანტური პანდების საკვები არის მხოლოდ ბამბუკი, რომელიც იშვიათია ჩინეთში. ბამბუკის ტყეების გაჩეხვამ გამოიწვია გიგანტური პანდების გადაშენებამდის მიყვანა, ამის გამო გიგანტური პანდები  მხოლოდ ზოოპარკში თუ გადარჩება.
რა არის გადაშენება?
მცენარეები და ცხოველები ჩვენს პლანეტაზე გაჩდნენ, როდესაც გაჩნდა
დედამიწა. მეცნიერები ფიქრობენ, რომ გადაშენება ეს ბუნებრივი მოვლენაა. რაიმე სახეობა თუ გადაშენდება მაშინ სხვა სახეობა გამოჩნდება. ის სახეობები რაც ჩვენ ვიცით დღეს, ამაზე მეტი სახეობა ცხოვრობდა მილიონი წლის წინ.
ყველა გადაშენებული სახეობა არის დაკარგული. პალეონტოლოგებმა იციან ეს
ყველაფერი, რადგან ისინი სწავლობენ ძველ ჩანაწერებს მცენარეებზე და ცხოველებზე. როდესაც რაიმე ნაშთი აღარ ჩანს მეცნიერები ასკვნიან, რომ ესა თუ ის სახეობა გადაშენდა, გადაშენებული მცენარეები და ცხოველები აღარასდროს განმეორებულა.
დედამიწის ისტორიის განმავლობაში ცხოველების და მცენარეების დიდი
მასები გადაშენდნენ დროის პატარ პერიოდში.მასიური გადაშენება ხუთჯერ მოხდა. ეხლა ჩვენ ვიმყოფებით გადაშენების მეექვსე პერიოდში. რამ გამოიწვია წარსულში ეს? და რატომ ხდება დღეს?
ეკოსისტემა  

ყველა ცოცხალი არსება, მცენარე თუ ცხოველი დამოკიდებული არის სხვა
ცოცხალ არსებებზე, რომ ცოცხლები დარჩნენ. ყველა ცოცხალი არსება დაწყებული ერთ უჯრედიანი ამებიდან გიგანტური დინოზავრით დამთავრებული არის ეკოსისტემა. ( გარემოში მცხოვრები ცოცხალი არსებების ჯგუფი). მილიონზე მეტ ხანს მცხოვრები არსებები შეეგუენ მათ გარემოს და გახდნენ ეკოსისტემის ნაწილი. როდესაც რაღაც ირღვევა ეკოსისტემაში, ცოცხალი არსება აკეთებს ორ რამეს, ან ეგუება გარემო პირობებს ან ქრება. როდესაც ერთი ცხოველი ან მცენარე კვდება სხვა ცხოველები რომლებიც მათზე დამოკიდებულები არიან როგორც საკვებზე მაშინ ისინიც კვდებიან. როდესაც ეკოსისტემა ირღვევა ეს ხელს უწყობს მასში შემავალი ცხოველების და მცენარეების გადაშენებას.

თარგმნა  სოფიო პეტრიაშვილმა      (10 კლასი)

Giant Pandas

In August of 1999, the birth of Hua Mei [hwah may] at the San Diego Zoo was reason for celebration around the world. Why all the excitement? Scientists believe there are just 1,000 giant pandas left in the wild and about 120 in captivity. Bamboo, the sole food of giant pandas in the wild, is scarce. The destruction of the bamboo forests in China has caused the near-extinction of the giant panda. Without intervention, the only giant pandas left will be those born in zoos.

What Is Extinction?

Plants and animals on our planet have become extinct since the earth began. Some scientists believe that extinction is a natural process. As one species disappears, another replaces it. This development takes place over millions of years. It creates a natural biological variety of living things. For all the species that we know today, there are thousands of others that lived millions of years ago.

These extinct species are all gone. Paleontologists know this because they study the fossil record of plants and animals. When a fossil no longer appears, the scientists assume this species became extinct. No extinct animal or plant has ever reappeared. During the history of the earth, masses of animals and plants have become extinct within a short period of time. These mass extinctions have happened five times. Today we are in the sixth period of mass extinction. What caused this to happen in the past? Why is it happening today?

Ecosystems

All living things, plants or animals, depend on other living things to stay alive. Every living thing from onecelled amoebae to giant dinosaurs is part of an ecosystem (a group of living things in an environment). Over millions of years, living things adapt to their environment and become part of ecosystems. When something disrupts the ecosystem, the living thing does one of two things: It adapts or becomes extinct. When one animal or plant dies, other animals that depend on it for food can die, too. When the ecosystem is disrupted, this leads to the extinction of some species within it.